Skip to main content

Oldefarbjørka

Kjære oldefarbjørk,
i dag gjekk eg forbi deg
med jentene mine,
du er deira tippoldefarbjørk.
Eg fortalde dei at du er heilag,
at du ikkje kan røyrast,
noko dei tykte var litt rart.
Men eg forklarte dei at det er greit
å gje deg ein klem.
Då vart dei glade.

Under bjørka her satt du,
kjære oldefar,
og filosoferte til tonane frå Olterudelva.
Du var det som heilaga denne bjørka
for etterslekta.
Filosofistigen din til Grythengen
gjekk opp dalsida rett nedom bjørka.
No er denne broten,
som det meste ved augnesteinen vår.
Oppe på tunet ditt
er ikkje lenger nokon fred,
berre gauling,
dur og hyl.
Men under bjørka di
kan ein framleis nyte elvesongen.

Vondt gjer det å sitja under deg no,
kjære oldefarbjørk,
og veta at her
er inkje lenger noko heilagt,
slik som du er det.
Dei hogg i stykke gardskoronaen
rundt plassen vår,
for å kunne nyte venleiken og roa
ved dei grøne enger.
Som om han var ei kulisse!

Nei, vi er ikkje kulisser,
du og eg,
vi har begge røtene djupt planta
i denne jorda.
Vi er historieberarar!
Det er vi som høyrer heime
i denne gråsteinsjorda.
Røtene våre ligg her.

Diverre slutta historiehjulet å rulle
ved dette storarta elvebruket
etter Olterudelva.
Herr Fossemøllens augnestein
var eit levande historiemåleri
i kulturlandskapet på Toten.
Men dei ville ikkje la det få hengje i fred
for å pryde nasjonen vår,
slik at eg og jentene mine kunne få
måle vidare på historia
åt fedrane våre.
Du har sett dei alle du,
kjære oldefarbjørk,
og i dag fekk den siste dottera
av herr Fossemøllens slit
sjå deg.

Eg lyt fera herifrå so fort det vert ei råd,
kjære oldefarbjørk,
eg og jentene mine,
då gardstunet oppe på Grythengen
tappar oss for all kraft.
Tunet er hjartet åt garden,
og når tunhjartet sluttar å slå,
døyr kulturberaren saman med tunet.
Difor lyt vi flykte,
for å overleva.

Godt gjer det lell å veta,
i landflyktigheit,
at du står trygt her i jorda vår,
kjære bjørk,
oldefarbjørk
og tippoldefarbjørk.

-Flickr.

Comments

Popular posts from this blog

Paddehoa og plassen min

Kjære plassen min, kvalt du vart, lik ei paddehoe alle paddehannane kasta seg over i dammen om våren.
Dei ville alle bu ved dine grøne enger, då dei tykte det her var so vent og fredeleg. Men dei vørde deg ikkje, og no er du kvalt til daude.
Herr Fossemøllens augnestein stend utan låven sin, her gjeng ikkje lenger dyr og beitar i dine grøne enger. Berre grasklipparar beitar her no.
Dei elska deg til daude, og med deg i grava di tok du den rike
grendearven din.
No stend vi ribba attende.

Venter metankatastrofen oss?

I dag inneholder atmosfæren 5 gigatonn metan. Et estimat anslår at rundt 50 gigatonn metan kan være i ferd med å frigis i Arktis, dvs. en tidobling. Flere tusen gigatonn ligger lagret i den arktiske permafrosten, i den Øst-Sibirske arktiske havhylla alene ligger det 500 - 5000 gigatonn metan.

Metan er ved frigjøring mer enn 150 ganger sterkere som klimagass enn CO2, etter 20 år 86 ganger sterkere i gjennomsnitt, og etter 100 år 23 ganger sterkere. Dette fordi den blir til H2O og CO2.

Mennesket er et produkt av ilden, dette ser nå ut til å bli vår bane. Imens er det søndagsåpne butikker som debatteres, selvsagt en uting og et pådriv for konsumerismen, men allikevel et bevis på menneskets korte tidshorisont.

"Geoengineering" kan ikke hjelpe oss, det er langt mer fornuftig å lagre karbon i jordsmonnet. Det er 5-6 ganger mer karbon i jorda enn i atmosfæren og vegetasjonen sammenlagt. Her kan biokull (terra preta) spille en viktig rolle.

Biokull kan bli i jorda i flere hundre tu…

Den djupe grenda

Underleg er det å vera i fedregrenda, og frykte at den djupe grenda bakom skal ta det siste andedraget. Då har vi berre att den grunne grenda, som er ein illusjon frå Amerika.
I den grunne grenda har plassmålaren vorte ein kulissemålar, for kulisseplassar, lik fototapet med sponplatar bakom.
I den djupe grenda syng ein songane åt fedrane sine. Ein vyrder og aktar dei gamle plassane, lik levande historiemåleri i landskapet. Måla med kraftfulle penslar, av autonomi, krinslaup og retrovasjon.
I den grunne grenda har dei gamle plassane vorte villaparkar. Ein dyrkar ikkje permakultur, men får alle behov dekte utanifrå, gjennom røyr, kablar, bilar og pumpehus.
I den djupe grenda rår stilla, og elden bakom, frå dei som gjekk føre, brenn sterk og klår. Viss denne elden sloknar, rår berre den grunne grenda, og då kjem kulden snikande.